صفحه در حال بارگذاري ....
اطلاعاتي درباره سايت جغرافياي انساني قاين جغرافياي فرهنگي قاين جاذبه هاي توريستي قاين تاريخچه قاين جغرافياي طبيعي قاين بازگشت به صفحه اصلي سايت

: مساجد تاريخي


مساجد جامع به عنوان مهمترین عناصر کالبدی –فرهنگی ازاهمیت ویژه ای برخورداربوده اند .وجود مساجد جامع در شهر و روستا حاکی از جمعیت نسبتا زیادآن محل در گذشته و توجه و اهتمام مردم به مسائل مذهبی می باشد.

 

  • مسجد جامع قاین

  • این مسجد بنایی است بسیار قدیمی و درنهایت شکوه و جلال که علاوه بر روحانیت معنوی دارای ظاهری دلچسب و فرح انگیز است.امروز با گذشت 1100سال همچنان این بنا بلندترین عمارت قاین می باشد.
    درمورد بنای اولیه آن اختلاف نظر وجود دارد .استقرار یکی از پایه های مسجد بر روی آتشکده ساسانیان گویای تاریخ کهن آن است. ادامه...

     

  • مسجد حسینی قاین

  • بنای تاریخی مسجد حسینی واقع در بافت قدیم در جوار خیابان امام رضا (ع)قاین واقع است.
    این بنا متعلق به دوره تیموری بوده که در دوره های بعدی مورد دخل وتصرف قرار گرفته پلان آن مستطیلی و در ابعاد 17*18متر می باشد .پلان اولیه بنا بصورت 2ایوانی بوده که ایوان شمالی ورودی بنا وایوان جنوبی دارای مقصوره و محراب است.
    دو شبستان در دو طرف ایوان جنوبی داشته که متاسفانه شبستان شرقی در اثر زلزله بطور کلی تخریب شده و هم اکنون بجای آن منازل مسکونی ساخته اند .در بهای چوبی شبستان غربی مربوط به دوره قاجاریه می باشد.

     

  • مسجد محله پایین قاین

  • این مسجد در خیابان شهید امین زاده و در شرق شهر قدیمی به نام محله پایین قرار دارد. با توجه به تغییرات و دخل و تصرف فراوان که در بنا صورت گرفته تاریخ دقیق آن مشخص نیست .باستان شناسان معتقدند با توجه به شباهتهای فراوان بویژه فرم معماری گنبد خانه ضلع غربی تاریخ احداث احتمالا اواخر دوره تیموری باشد.
    پلان بنا مربعی بوده ورودی آن در جهت قبله از طریق دالانی 7متری به صحن اصلی مسجد میرسد.دورادور صحن را صفه هایی در بر گرفته است.شبستانی در ضلع غربی در اوایل دوره پهلوی ساخته شده است .تاریخ حک شده بر روی محراب بسال 1273ه .ق بیانگر مرمت ایوان در عهد قاجاریه می باشد

     

  • مسجد جامع افین

  • افین از جمله روستاهای بزرگ و آباد از توابع بخش زهان و در 85کیلومتری جنوب شرق قاین قرار دارد.افین در گذشته ام القری بوده و ازقدمت تاریخی برخوردار است لیکن زلزله های سنوات گذشته باعث کاهش جمعیت آن گردید.مسجد جامع افین واقع در بخش قدیمی روستا متعلق به دوره سلجوقی است . در دوره های بعدی الحاقاتی بدان افزوده یا بخشهایی از آن مرمت و بازسازی شده است . عده ای هم معتقدند اصل بنا مربوط به سده سوم تا چهارم هجری می باشد.این مسجد تک ایوانی است و از معماری بسیار دقیق و هنرمندانه برخوردار است. فضاهای مسجد شامل ایوان اصلی شبستانهای شرقی و غربی و قسمتهای مختلف دیگر می باشد. دورادور ایوان کتیبه ای به خط ثلث از سورهل اتی نوشته شده و نام بانی و معمار مسجد عمل استاد فخر الدین قاینی مظلومانه بر بالای محراب مشهود است.
    گنبد اصلی مسجد یک پوسته و به سادگی و زیبایی هنرمندانه ساخته شده است .در داخل ایوان محراب با تزئینات گچی قرار دارد.در دو جبهه شرقی و غربی بنا دو مناره دارای نقوش زیبای آجری است.این مناره ها تا ارتفاع 5متری به شکل 6ضلعی بوده که تا چندی قبل صدای موذن از آن بگوش می رسید .

    منبر مسجد آجری و زیبا و جالب است که د رانتهای ایوان ودر کنار محراب اصلی قرار دارد. تزئینات بکار رفته بر روی منبر آجری شامل گچ بری های ظریف انواع گره سازی و گل بوته اسلیمی می باشد. ایوان اصلی توسط عوامل انسانی و در اثر زلزله 76از بین رفته بخشهایی هم اکنون با همت میراث فرهنگی بازسازی ومرمت گردیده است اما بازسازی کامل الان ضروری می باشد مسجد جامع افین به شماره 2182در فهرست آثارملی به ثبت رسیده است .

     

     

  • مسجد جامع خضری

  • این بنای تاریخی مذهبی به استناد کتبیه سر در آن در سال 1230 هجری قمری توسط فردی بنام میر سمیع بنا شد. بنای اولیه آن با خشت و گل بوده و در سال 1341توسط کربلائی حسن بهشتی تجدید بنا گردید اما در زلزله 9شهریور 1347تخریب ومجددا در سال 1351بازسازی شد.با توجه به مصالح موجود و شواهد تاریخی احتمالا بنای مسجد خضری مربوط به دوره صفویه می باشد.
    این مکان شامل دو قسمت است یکی مسجد و دیگری حسینیه که کاملا چسبیده هستند و در ظاهر یک واحد محسوب میشوند.زیر بنای مسجد 565متر و زیر بنای حسینیه 385که در مجموع 1000متر مربع وسعت دارد.
    این بنا دارای دو شبستان چسبیده به هم بوده که یکی از شبستانها در سمت شمالی قرار داشته و ستوندار بوده وپوشش آن طاق وچشمه است که چشمه ها با گنبد های عرقچین پوشیده شده بر روی سر ستونهای بسیار ساده ستونهای مسجد سوار شده است شبستان جنوبی دارای سه دالان طویل بوده و هر دالان توسط دیواری از دیگر دالانها جدا شده و توسط روزنه هایی که در دیوارها ایجاد شده دالانها با یکدیگرمرتبط اند محراب اصلی بنا که بسیار ساده می باشد در این بخش از شبستان قرار دارد.پوشش راهروها گهواره ای و با طاق نیم دایره اجرا شده ورودی این بنا بسیار ساده بوده که از طریق یک راهروی کوتاه با شبستان ستوندار شمالی ارتباط دارد.نمای بنا آجر با بند کشی فتیله ای بوده که د رحال حاضر بر روی آن یک لایه اندود سیمان کشیده شده است . دو ورودی دیگر در اضلاع غربی و شمالی قرار داردکه از آنها به ندرت استفاده می شود.
    علاوه بر مسجد آب انبار بسیار بزرگی که به قدمت مسجد می باشد در جوارآن واقع است.این آب انبار نیز به هنگام بازسازی مسجد مرمت شد.آب سرد و شیرین وگوارایی را برای تشنگان فراهم نمود.هم اکنون نیز مورد استفاده می باشد.این تنها آب انبار بجا مانده از آب انبارهای متعددی است که از شهر خضری قبل از زلزله 47وجود داشته است. بنا بر این حفاظت آن به عنوان یک اثر تاریخی باستانی حایز اهمیت میباشد.
    این مسجد در فاصله 300متری بزرگراه آسیایی مشهد –زاهدان و در جوار پارک جنگلی قرار دارد.در صورت برنامه ریزی می تواند مجتمع رفاهی خدماتی خوبی جهت استراحت زوار ومسافران باشد.
    با توجه به اینکه شهر قدیمی خضری در اطراف مسجد جامع قرار داشته محدوده حریم مسجد از جهت باستان شناسی اهمیت خاصی دارد.این مسجد به شماره 6653در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است.

     

  • مسجد جامع دشت بیاض

  • دشت بیاض به عنوان یکی از نقاط مهم تاریخی دارای عناصر باستانی ویژه ای است . به استناد قدیمی ترین سند وقفی موجود دراداره اوقاف و امور خیریه خضری دشت بیاض بنای اولیه ساخت این مسجد به 920هجری قمری می رسد.بانی آن امیر رفیع الدین بود . این مسجد 800متر مربع مساحت داشته که 300متر مربع آن صحن و بقیه زیر بنا بود.علاوه بر ایوان خانه ها و رواقهایی داشته است .ارتفاع ایوان آن حدود 11متر بود. در ساختمان این بنا از آجر و خشت استفاده شده و قطر دیوار ایوان آن نزدیک به یک متر و نیم بود.
    در وقفنامه این مسجد چنین آمده است :
    «بنا بر مقتضای حدیث من بنی لله مسجدا الله بنی الله له بیتا فی الجنه در قریه فارس بهشتی که وطن مالوف آن جناب و آباء و اجداد بزرگوار اوست و نمونه ای است از بهشت و رشکیست از روضه اعلی علیین  در زمین ملک خود باهتمام معماران غیب وهندستان لاریب مسجدی جامع بنا فرموده که ظاهر فرخنده ماثر آن چون ظاهر و باطن بانی نورانی و باطن خجسته مواطن آن چون ظاهر حمیده بیت الله الحرام ایمن از تفرقه وپریشانی وواقع است آن مسجد جامع مذکور به قریه فارس فردوس منزلت از بلوک دشت بیاض بولایت قهستان از سرکار قاین واقف مذکوریکصد و شصت فنجان آب با اراضی از قنات دشت بیاض را برای مصارف مسجد و سایر امورات خیر وقف نموده است. بنای اولیه مسجد در زلزله سال 1347تخریب و ساختمان فعلی به سبک جدید در محل مسجد قدیمی ساخته شده است . وجود دو چنار قدیمی و نهر آب جاری در کنار مسجد از جاذبه های زیبااین مسجد است.

     

  • مسجد جامع زهان

  • مسجد جامع زهان در طول دوره های تاریخی تحت تاثیر دو عامل زلزله و سیل چندین مرتبه تخریب و بازسازی شده است که آخرین بار در سال 76براثر زلزله ویران گردید.بنای اولیه این مسجد د ردوره صفویه احداث گردیده است. موقعیت آن در بخش میانی زهانی و در جوار رودخانه واقع شده شکل و فرم پلان آن بامسجد جامع قاین و افین تفاوت دارد.دارای یک ایوان رفیع و دو غرفه در اطراف آنست .شبستانی ندارد درب ورودی از ضلع شمال غربی بوده و ایوان رفیع آن گچکاری شده و بر بالای ایوان تاریخی از گچکاری سال 1322ه.ق مشهود است. در انتهای ایوان محرابی ساده دارد مصالح ساختمانی در پاکار از سنگ وملات و ساروج و آجر وگچ با ترکیبی از گل می باشد. در میان دیوارها قطعات فراوانی از چوب بکار رفته تا استحکام ساختمان را بیشترنماید.
    در اطراف صحن تعدادی غرفه جهت عبادت و استراحت مومنین بوده است.درطرف راست ایوان بزرگ کتیبه وقفی نصب شده که تاریخ آن مربوط به سال 1281ه.ق است. مضمون آن پیرامون موقوفه ای از وقف آقا رضا ابن حسن خان می باشد.
    آب انباری نیز در جوار مسجد قرار داشته که آب شرب مورد نیاز را تامین می نمود.
    تعداد 6مغازه متعلق به مسجد در دو طرف درب ورودی وجود داشته که به اجاره داده می شد و در آمد آن صرف امور مسجد می گردید.
    مدرسه علمیه حمام و کاروانسرای بزرگ زهان در جوار مسجد قرار داشتند اینجا محل جنب وجوش و ازدحام جمعیت بود در حقیقت مجموعه ای از پدیده های جغرافیائی شامل عنصر مذهبی تجاری و رفاهی از سیمای کالبدی فرهنگی زهان قدیم را شکل می داد. تعداد زیادی از موقوفات منطقه زهان وقف بر این مسجد بود.200سال قبل فرد خیری بنام بکابلی از اهالی بشیران که در افغانستان سمت درباری داشت پولی فرستاد تا ایوانی به طرح مسجد گوهر شاد برای مسجد جامع زهان بسازند. این کار توسط میرزا محمد حسین قاصر انجام شد. اما بعد از اتمام کار که وی از محل بازدید نمود گویا این ساخته شده مورد پسند وی واقع نشد.

     

  • مسجد جامع سده

  • این مسجد واقع در میانه آرین شهر در کناررباط قدیمی سده قرار دارد. متاسفانه امروز از رباط اثری باقی نمانده است. تاریخچه بنا به دوره صفویه بر می گرددو دخل و تصرفاتی در قسمت انتهایی شبستان در دوره پهلوی انجام شده است .مسجد جامع سده از نوع «زمستانی –تابستانی »بوده که سر در آن دارای تزئینات آجری می باشد.ایوان تابستانی مسجد دارای پوششی قوسی شکل است که این ایوان در حال حاضر اختلاف ارتفاع ناچیزی نسبت به صحن مسجد دارد. د رانتها محرابی گچی دارد. بالای این محراب طاقچه کوچکی است که احتمالا کتیبه ای داشته و آیاتی از قرآن بر روی آن حک بوده است .
    ایوان زمستانی طول کمتری نسبت به ایوان تابستانی داشته و درحال حاضر به عنوان ورودی شبستان مورد استفاده می باشد. پوشش ایوان قوسی بوده و در ضلع شمال غرب مسجد قسمتی از شبستان و ایوانچه های اطراف صحن کلا تخریب شده و بجای آن ساختمان هیئت بنا گردیده است.
    در سمت غرب ایوان تابستانی اطلاقی قرار دارد که دارای شومینه بوده و جهت طبخ غذا و تهیه چای استفاده می شد. ضلع جنوبی مسجد دارای پنج طاق نما بوده که عرض دو طاق نمای دو طرف کمتر از طاق نماهای وسط می باشد. شبستان مسجد ستوندار بوده و پوشش آن طاق و چشمه است . چشمه ها با گنبدی های عرقچین پوشیده شده اند. د رچهار طرف طاقها گوشه سازی انجام شده و گنبد بر روی آن اجرا گردیده شبستان دارای سه دهنه است که دهنه سوم آن در دوره بعدی اضافه شده وسط صحن مسجد پایابی داشته که تخریب گردید. مصالح بکار رفته در بنا آجر ملات ماسه وگچ می باشد. در حال حاضر از فضای مسجد جامع بعنوان یک مکان مذهبی استفاده می شود. با توجه به تاریخچه و نوع ارزش معماری این بنا در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است .

     

    لينكهاي جغرافیای گردشگری

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    | تاريخچه | زعفران | زرشك | قلعه كوه | ابوذر | مسجد جامع | ابوالمفاخر | قاين 86| يادگار قديم | درباره ما |

    Send mail to ghahraman co with questions or comments about this web site.
    Copyright © 2007